مالیات بر ارزش افزوده چیست و شیوه حساب و کتاب آن چگونه است؟

خدمات و کالایی که معاف از مالیات بر ارزش افزوده می باشد

مالیات بر ارزش افزوده یا همان ارزش افزوده جزو درآمد های خالص دولت از محل منابع فعالیت های اقتصادی مردم می باشد. هر دولتی که قصد خدمت به مردم و ارائه آن را دارد بودجه مورد نیاز خدمات عمومی را از محل جمع آوری مالیات تامین می نماید. تامین بودجه مورد نیاز باعث می شود تا مدیران و سرپرستان دولتی و هئیت حاکمه دولت به درستی برای ارائه خدمات به صورت بلند مدت برای مردم برنامه ریزی کنند تا در جامعه ثبات افزایش یابد.

امروز قصد داریم در دانشنامه آرسین تراز به بررسی ماهیت ارزش افزوده مالیات و چگونگی حساب و کتاب آن بپردازیم، پس تا پایان این نوشته با ما همراه باشید.

مالیات بر ارزش افزوده در اصطلاح انگلیسی VAT نامیده می شود
مالیات‌بر ارزش افزوده در اصطلاح انگلیسی VAT نامیده می شود

ماهیت اصلی مالیات بر ارزش افزوده

هر کالایی که در خط تولید، فرایند های مختلف را طی می کند، شامل یک ارزش افزوده است و این ارزش صرفا منوط به وجود کالا نیست، بلکه فرآیند شکل گیری هر کالا و عملی که خدمت و قابلیتی را به مشتری ارائه می نماید، دارای یک ارزش ذاتی است که در اصطلاحات خارجی به آن Value Added نیز گفته می شود.

ماهیت اصلی این مالیات به صورت خلاصه شامل میزان افزایش ارزش خدمات و یا کالا در طی فرایند شکل گیری می باشد. هر محصول و خدمتی که در فرایند شکل گیری قابلیتی را دریافت می کند به نوعی ارزش افزوده دریافت کرده و میزان ارزش آن بالاتر رفته است.

مالیات بر ارزش افزوده در نگاه قانون گذاران

در کشور ما ایران قانون گذاران مجلس شورای اسلامی نیز برای تامین بودجه مورد نیاز دولت مطابق با نیاز روز بر مبنای منابع جمع آوری شده از مالیات های عمومی، قانون مالیات‌بر ارزش افزوده را تصویب نموده اند. در این قانون سازمان امور مالیاتی کل کشور مکلف است که بر مبنای مصوبه ماده ۳، مالیات غیر مستقیم را مطابق با تغییرات ارزش خلق کالا و خدمات در یک بازه زمانی مشخص، اعمال نماید. این مالیات در هر فرایند و برای ارائه هر نوع خدمت و کالا متفاوت است.

انواع پرداخت مالیات بر ارزش افزوده
انواع پرداخت مالیات بر ارزش افزوده

مدل های مختلف مالیات بر ارزش افزوده

به صورت کلی مالیات‌بر ارزش افزوده در سه لایه تولیدی، مصرفی و درآمدی دسته بندی شده و از کسب و کار ها اخذ می شود. کسب و کار ها نیز این سه لایه مالیات‌بر ارزش افزوده را در قبال ارائه کالا و خدمات در سطوح مختلف از مشتریان و مردم دریافت می نمایند. واسطه ها و فروشنده های میانی مالیات‌بر ارزش افزوده پرداخت نمی کنند و به صورت دائم از پرداخت ارزش افزوده مرحله بندی شده مالیات بر کالا و خدمات معاف هستند.

اثر اخذ مالیات بر ارزش افزوده بر مصرف کننده نهایی

در بسیاری از کشور های جهان میزان مالیات‌بر ارزش افزوده عددی بین ۷ تا ۱۰ درصد است و در ایران نیز اولین پیشنهادات برای تصویب قانون مالیات‌بر ارزش افزوده گواه مبنی قرار گرفتن قوانین ایران مطابق با کشور های دیگر بود. اما پس از کش و قوس های فراوان، ضریب این عدد چیزی در حدود سه درصد در نظر گرفته شد. اختصاص سه درصد این نوع مالیات از محل فروش کالا به مشتری نهایی اصولا عددی است که باعث شکل گیری معاملات بیشتر نسبت به گذشته می شود.

خدمات و کالایی که معاف از مالیات بر ارزش افزوده می باشد
خدمات و کالایی که معاف از مالیات‌بر ارزش افزوده می باشد

کالاها و خدمات فارغ از مالیات

برخی از کالا ها که دچار استثنائاتی می باشد از پرداخت مالیات‌بر ارزش افزوده منع گردیده اند مانند سیگار که مصرف بالایی دارد و از پرداخت مالیات معاف گردیده است. برخی از محصولات زراعی نیز شامل عدم پرداخت مالیات ارزش افزوده نیز می باشند.

جمع بندی

  • مالیات‌بر ارزش افزوده یکی از راه حل هایی است که دولت بخشی از بودجه خدمات دهی خود را تامین کند و در عین حال بتواند برنامه ریزی های مورد نیاز را برای بلند مدت در نظر بگیرید.
  • هر کالایی در طی فرایند تولید دارای یک ارزش افزوده مشخص در هر مرحله می باشد.
  • مالیات بر ارزش افزوده مطابق با قوانین یک مالیات غیر مستقیم برای تامین منابع و اعتبارات مورد نیاز خدمات دهی دولتی می باشد.
  • انواع مختلف مالیات در سه سطح شامل مصرفی و تولیدی و درآمدی است.
  • اصولا مالیات‌بر ارزش افزوده عددی در حدود ۷ تا ۱۰ درصد است اما برخی از کالاها و خدمات از این موضوع مستثنی هستند تا برای مشتری نهایی بار مالی زیادی نداشته باشند. در عین حال این مالیات در ایران شامل ۳ درصد از فروش کالا می باشد.
درخواست مشاوره مالیاتی
چرا تنظیم اظهار نامه مالیاتی خود را به مشاوران مالیاتی بسپاریم؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

درصورت نیاز به مشاوره شماره تماس خود را ثبت کنید